ΕΕ-Mercosur: Υπεγράφη η ιστορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου

Οι ηγεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur υπέγραψαν στις 17/1/2026, στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, την συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που συζητείται εδώ και περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μίας από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες παγκοσμίως.

Επισημαίνεται ότι η συμφωνία, που χαρακτηρίζεται ιστορική αλλά και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη, έχοντας προκαλέσει ήδη ποικίλες αντιδράσεις διεθνώς, αφορά μια ενιαία αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων καταναλωτών.

Εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το κείμενο υπέγραψαν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Όπως δήλωσε ο τελευταίος, πρόκειται για την ολοκλήρωση ενός «μακρού ταξιδιού», τονίζοντας ότι η Συμφωνία ΕΕ-Mercosur έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, όταν η ενίσχυση του ελεύθερου εμπορίου είναι πιο αναγκαία από ποτέ.

Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για μια ιστορική στιγμή, επισημαίνοντας ότι ύστερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων «γράφεται ιστορία». Υπογράμμισε ότι η συμφωνία δεν περιορίζεται σε εμπορικό επίπεδο, αλλά αποτελεί σαφή πολιτική και γεωπολιτική δήλωση υπέρ της ανοιχτής οικονομίας, της συνεργασίας, του αμοιβαίου οφέλους και της βιωσιμότητας, σε έναν κόσμο αυξανόμενων εντάσεων.

Σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, η συμφωνία αναμένεται να δημιουργήσει σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, να ενισχύσει τον θεμιτό ανταγωνισμό και να οδηγήσει στην κατάργηση δασμών δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι εκτιμήσεις της Κομισιόν κάνουν λόγο για αύξηση των εξαγωγών της ΕΕ προς τις χώρες της Mercosur έως και 50 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές των χωρών της Mercosur προς την ευρωπαϊκή αγορά ενδέχεται να αυξηθούν έως και 9 δισ. ευρώ. «Πρόκειται για πραγματική ανάπτυξη, πραγματικές επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διάσταση της βιωσιμότητας, τονίζοντας ότι η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμευτικές προβλέψεις που ευθυγραμμίζονται με τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη συμφωνία «γεωπολιτική δέσμευση», βασισμένη σε κοινές αξίες, τον σεβασμό των διεθνών κανόνων και την εμπιστοσύνη, που ενισχύει τον πολιτικό διάλογο σε θέματα βιωσιμότητας, κοινωνικής ισότητας, ειρήνης και ασφάλειας.

Απευθυνόμενη στους ευρωπαίους πολίτες, η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι η συμφωνία είναι επωφελής για όλα τα κράτη μέλη. Υπενθύμισε ότι σήμερα περίπου 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται εμπορικά στις χώρες της Mercosur -εκ των οποίων οι μισές είναι μικρομεσαίες- και τόνισε ότι θα επωφεληθούν από τη μείωση των δασμών, εξοικονομώντας έως και 4 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ θα αποκτήσουν και ευκολότερη πρόσβαση σε στρατηγικής σημασίας πρώτες ύλες.

Απαντώντας στις ανησυχίες του αγροτικού κόσμου στην Ευρώπη, η Φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι έχουν προβλεφθεί αυστηροί μηχανισμοί προστασίας για τους ευαίσθητους γεωργικούς τομείς και τα εισοδήματα των αγροτών, ενώ διασφαλίζεται και η προστασία 350 ευρωπαϊκών γεωγραφικών ενδείξεων.

Τέλος, επεσήμανε ότι το επόμενο κρίσιμο στάδιο αφορά τη διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να αποκομίσουν τα οφέλη της το συντομότερο δυνατό.

Τα επόμενα βήματα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν τόσο τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) όσο και μια Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου (iTA). Η πρώτη απαιτεί την επικύρωση από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις εθνικές τους κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Η Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου, που αφορά αποκλειστικά αρμοδιότητες της ΕΕ, θα τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και, μόλις εγκριθεί, θα τεθεί σε ισχύ έως την πλήρη επικύρωση της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης.