ΟΗΕ: Η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας
Την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αναλαμβάνει την 1η Οκτωβρίου 2026 η Ελλάδα, για δεύτερη και τελευταία φορά κατά τη διετή θητεία της ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου για την περίοδο 2025-2026. Είχε προηγηθεί η ελληνική προεδρία του Μαΐου του 2025, ενώ η θητεία της χώρας στο Συμβούλιο ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Την προεδρία θα ασκήσει η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά.
Η χώρα μας αναλαμβάνει τη διαχείριση των εργασιών του σημαντικότερου οργάνου του ΟΗΕ για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλα μέτωπα παραμένουν ανοικτά, οι σχέσεις μεταξύ των Μονίμων Μελών εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από βαθιές διαφωνίες και η δυνατότητα του Συμβουλίου να διαμορφώνει κοινές απαντήσεις δοκιμάζεται σε σειρά κρίσεων. Η προεδρία δεν δίνει, βεβαίως, στην εκάστοτε χώρα τη δυνατότητα να καθορίζει μονομερώς τις αποφάσεις ή την πολιτική του Συμβουλίου.
Ο πρόεδρος προεδρεύει των συνεδριάσεων και των κλειστών διαβουλεύσεων, εκπροσωπεί το Συμβούλιο και διαχειρίζεται, υπό την εξουσία των 15 μελών, το πρόγραμμα εργασίας και την καθημερινή λειτουργία του.
Στην κορυφή των διεθνών κρίσεων παραμένει η Ουκρανία. Εξίσου σύνθετο παραμένει το μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Ακόμη πιο άμεσο ενδιαφέρον για την ελληνική προεδρία αποκτά η κρίση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ. Στο υπόβαθρο παραμένουν και άλλες κρίσεις που απαιτούν συνεχή παρουσία του Συμβουλίου: ο πόλεμος στο Σουδάν, αλλά και η Αϊτή.
Ωστόσο, ο Οκτώβριος ενδέχεται να αποκτήσει για την ελληνική προεδρία και ιδιαίτερο θεσμικό βάρος λόγω της διαδικασίας επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα. Η επιλογή νέου ΓΓ ΟΗΕ ενδέχεται να αποτελέσει τη σημαντικότερη πολιτική στιγμή της ελληνικής προεδρίας.
Ο Οκτώβριος δεν είναι για την Ελλάδα απλώς ένας ακόμη μήνας στην προεδρία ενός οργάνου του ΟΗΕ. Συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία το Συμβούλιο καλείται ταυτόχρονα να διαχειριστεί πολέμους και κρίσεις με άμεσες παγκόσμιες συνέπειες και ενδεχομένως να επιλέξει το πρόσωπο που θα ηγηθεί του Οργανισμού από την 1η Ιανουαρίου 2027. Για την ελληνική διπλωματία, συνεπώς, η πρόκληση θα είναι πρωτίστως θεσμική: να διαχειριστεί έναν ιδιαίτερα φορτισμένο μήνα, να διευκολύνει τις συνεννοήσεις μεταξύ των 15 μελών και να κρατήσει λειτουργικό το Συμβούλιο σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές διαιρέσεις παραμένουν βαθιές.