Σε ιστορικά υψηλά το παγκόσμιο χρέος: Ανησυχίες για περαιτέρω αύξηση
Το παγκόσμιο χρέος κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του Ινστιτούτου Διεθνών Χρηματοοικονομικών (IIF), φτάνοντας περίπου τα 353 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη συνεχιζόμενη αύξηση του δανεισμού διεθνώς, σε ένα περιβάλλον όπου οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι αναδυόμενες οικονομίες εντείνουν την ανάγκη χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το παγκόσμιο χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 4,4 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα στο πρώτο τρίμηνο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη τριμηνιαία άνοδο από τα μέσα του 2025 και καταγράφοντας την πέμπτη συνεχόμενη περίοδο αύξησης. Η δυναμική αυτή αντανακλά, όπως επισημαίνει το IIF, τις διαρκείς ανάγκες χρηματοδότησης αλλά και τις διαφορετικές δημοσιονομικές πορείες μεταξύ των μεγάλων οικονομιών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφοροποίηση στη συμπεριφορά των επενδυτών. Παρατηρείται ενίσχυση της ζήτησης για κρατικά ομόλογα της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, ενώ την ίδια στιγμή η ζήτηση για αμερικανικούς τίτλους εμφανίζεται πιο σταθερή αλλά χωρίς την ίδια δυναμική. Σύμφωνα με τον Emre Tiftik, επικεφαλής για τις Παγκόσμιες Αγορές και την Πολιτική στο IIF, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις αποκλίνουσες πορείες του δημόσιου χρέους μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, γεγονός που επηρεάζει πλέον πιο άμεσα τις επενδυτικές αποφάσεις.
Το IIF επισημαίνει ότι το δημόσιο χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται να συνεχίσει την ανοδική του πορεία ως ποσοστό του ΑΕΠ, με τις μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές προοπτικές να επιδεινώνονται, σύμφωνα και με πρόσφατες εκτιμήσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου. Αντίθετα, η Ευρωζώνη και η Ιαπωνία, παρά τη συνέχιση της δημοσιονομικής επέκτασης, εμφανίζονται με πιο σταθερές ή ηπιότερες προοπτικές ως προς την εξέλιξη των δεικτών χρέους.
Ωστόσο, η εικόνα στις αγορές εταιρικών ομολόγων των ΗΠΑ παραμένει ισχυρή, με τη ζήτηση να στηρίζεται τόσο από εκδόσεις που σχετίζονται με τον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης όσο και από σημαντικές εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό.
Σε επίπεδο δομικών παραγόντων, το IIF τονίζει ότι η αύξηση του χρέους στις Ηνωμένες Πολιτείες προέρχεται κυρίως από τον δημόσιο δανεισμό, ενώ παράλληλα καταγράφεται έντονη αύξηση του εταιρικού χρέους στην Κίνα, κυρίως από κρατικές επιχειρήσεις. Οι αναδυόμενες αγορές, εξαιρουμένης της Κίνας, κατέγραψαν επίσης άνοδο, με το συνολικό τους χρέος να φτάνει σε νέο ρεκόρ τα 36,8 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Κοιτώντας προς το μέλλον, το IIF προειδοποιεί ότι διαρθρωτικές πιέσεις, όπως η γήρανση του πληθυσμού, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, οι ανάγκες για ενεργειακή ασφάλεια και κυβερνοασφάλεια, καθώς και οι επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, αναμένεται να διατηρήσουν την ανοδική τάση του παγκόσμιου χρέους σε μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις γεωπολιτικές εξελίξεις, με το IIF να εκτιμά ότι η πρόσφατη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να εντείνει περαιτέρω τις πιέσεις στο παγκόσμιο οικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον, επηρεάζοντας τόσο τις δημοσιονομικές πολιτικές όσο και τις επενδυτικές ροές διεθνώς.